T E S İ S   Ü N İ T E L E R İ

Tesis Ana Hatlarıyla Aşağıdaki Kısımlardan Oluşmaktadır.

     Kilis İçme Suyu Arıtma Tesisi

Kilis Su Arıtma Tesisi ,Kilis’in hemen kuzeyinde 715.00 m ile705 m kotları arasında bulunmaktadır.Kilis içme suyu Arıtma Tesisi, Kilis’in içme,kullanma ve endüstri suyu ihtiyacını karşılamaktadır.Kentin su problemini 2040 yılına kadar uzanan bir perspektif içinde çözmek üzere inşa edilmiştir.2004 yılında DSİ Genel Müdürlüğünce tesisin master plan ve fizibilite çalışmaları yapılmış ve buna göre uygulamaya geçilmiştir.Bu planda tesisin su ihtiyacını karşılamak amacıyla Seve Barajı inşası tamamlanmış olup ön gerilimli beton borulardan oluşan isale hatları ile arıtma tesisine bağlantısı yapılmıştır.Tesisin kuruluş amacı tamamen yüzeysel kaynaklardan karşılanan suyun modern teknolojinin verdiği imkanlarla arıtmak ve memba suyu kalitesinde halkın kullanımına sunmaktır.     Kilis İçme Suyu Arıtma Tesisi ; 2040 yılı su ihtiyacı 17,61 hm³ gün esas alınarak, tesis kapasitesi 60.000 m3/gün olarak belirlenmiştir. 1. aşamada Kilis’in 2019 yılı ihtiyacına cevap verecek (30.000 m³/gün su ihtiyacı) ham su , Seve Barajı ile Yeni yapan Regülatöründen birlikte sağlanmaktadır.Baraj gölünden alınan suyun AB içme ve kullanma suyu standartlarına uygun kalite garantisini sağlayacak şekilde tasfiyesi gerçekleştirilmektedir

        SU ARITMA TESİSİNİN AKIŞ ŞEMASI

                                 Kilis İçme Suyu Arıtma Tesislerinin genel akım şeması aşağıda verilmiştir

1.  Seve Barajından gelen suyun kaskat havalandırmada havalandırılması.

2.  Su karışımının oksitlenmeye yardımcı olması ve dezenfeksiyon amacıyla klorlanması.(ön klor)

3.  Pıhtılaştırıcı FeCl3 ve pıhtılaştırıcı yardımcısı polielektrolit dozlaması

4.  Kimyasal işleme tabi tutulmuş olan su hızlı karıştırıcıda FeCl3 ilavesiyle karıştırılır.

5.  Hızlı karıştırıcıdan çıkan su , yavaş karıştırıcı ünitesinde poli ilavesiyle durultucuya aktarılır.

6.  Durultucularda çökme boyutlarına ulaşmış flokların çökelmesi için gerekli olan süre sağlanır.

7.  Durultucu tabanlarında bulunan çamur toplama çukurunda toplanan çamur alınarak çamur hattı ile çamur yoğunlaştırıcıya iletilir.(Çamur Yoğunlaştırıcı)

8.  Çamur susuzlaştırma ünitesi olarak belt-filtre kullanılmaktadır.

9.  Durulmuş suyun içinde bulunan askıda katı maddeler hızlı kum filtrelerinden geçerek filtrasyon işlemi gerçekleşir.Hızlı  kum filtrelerin yıkanmasından oluşan su geri yıkama suyu tutma tankında toplanır.

10.  Filtrelenmiş suyun dezenfeksiyon için klorlanması klor temas tankında gerçekleşmektedir.

11.  Klor temas tankından çıkan su dengeleme odasına alınır ve oradan da dağıtım deposuna geçilir ve buradan             Çengel Deposuna ve Karataş deposuna alınır.

GİRİŞ VANA ODASI VE DEBİMETRE ODASI

1.aşamada Seve Barajından gelen su 700 mm çapındaki CTP boru, spiral kaynaklı çelik boruya giriş vana odasından önce maşonla bağlanmaktadır. Bu hat aynı çapta demontaj ve kelebek vanalarla teçhiz edilmiştir . Giriş borusu giriş yapısından çıktıktan sonra 700 mm ÇB’yla debimetre odasına giriş yapacaktır.       

2.Aşamada ise Afrin Barajı’ndan gelen 1100 mm çapındaki ÖGBAB boru giriş vana odasından önce yine spiral kaynaklı çelik boruya bağlantısı sağlanacaktır.Bu hat üzerinde de montaj ve kelebek vanalarla teçhiz edilmiştir.Buradan da sular O1100 mm ÇB’yla debimetre odasına oradan da havalandırma yapısına iletilmiştir.Giriş yapısında bu boru ve teçhizatlar için yer bırakılmış olup,kör flanşlarla 1100 mm. Boruların ilerde kolayca yerleşebilmesi sağlanmıştır.

Debimetre Odası

Debimetre odasından 700 mm ÇB (1 aşamada) ve 1100 mm. ÇB (2.aşamada) giriş havalandırma ve ön klorlama yapısına gelen su, kaskat tip havalandırma yapısına alttan her iki göze ayrı ayrı birer adet (toplam 2 adet) 80X80 cm delikler ile girmektedir.Her düşüşü 50 cm. olan 4 basamaklı, savak uzunluğu 7.00 m. olan havalandırma yapısından savaklanan sular, ön klorlamanın yapıldığı toplama bölümüne dökülürler.Ön klorlama bu hacimle yapılmaktadır.

Ayrıca havalandırma yapısında by-pass hatları  (1000 ÇB)bulunmaktadır. Hızlı-Yavaş karıştırıcı, durultucu ve hızlı kum filtrelerini by-pass etmek için havalandırma yapısı çıkışı altında bulunan 100X100 cm penstoklar kapatılacak ve kum filtreler by-pass yapısı tabanındaki 100X100 cm. penstoklar açılarak su, klor temas tariki sonunda teşkil edilen dengeleme odasına iletilebilmektedir.

Hızlı karıştırma yapısı yavaş karıştırma yapısı ve durultucular  birbirine bitişik olarak projelendirilmiştir.  800 mm Ç.B ile havalandırma yapısından iletilen sular, hızlı karıştırma yapısı giriş bölümüne , buradan 80x80 cm. deliklerden geçerek hızlı karıştırma yapısına oradan da savaklanarak yavaş karıştırma dağıtım yapısına gelirler.

1.Kademede 2 adet hızlı karıştırma yapısı projelendirilmiş olup burada suya FeCl3 dozlaması yapılmaktadır.

Hızlı karıştırma yapısından savaklanarak Yavaş karıştırma yapısı dağıtım kanalına iletilen sular; buradaki 80x80 cm ’ lik 2adet paralel olarak projelendirilen Yavaş karıştırma durultucu havuzları ortak su seviyesi kotları ile birleşik kaplar gibi çalışır.

Lamella modüllü Durultucu yapılarında çökme boyutlarına ulaşmış flokların çökelmesi için gerekli olan süre sağlanır. Tabandan yükselerek plakalardan geçen su içindeki floklar plakalardan kayarak dibe çöker. Her durultucunun tabanında 6 adet ters pramit şeklinde çamur toplama çukuru vardır. Burada toplanan çamur hidrostatik basınç ile 150 mm çapındaki pnömatik tahliye vanaları ile alınarak 300 mm. Çapındaki çamur hattı ile çamur yoğunlaştırıcıya iletilmektedir.

Plakalar arasından yükselirken durulan su, her havuz yüzeyinde yer alan ve her birinin üzerinde 80 adet  30 mm. Orifis olan 6 adet 300 mm. PVC toplama borusu ile durulmuş su toplama kanalına iletilir. Buradan su, 2 adet 120x100 cm.Sürgülü izolasyon kapak geçişinden geçerek filtre dağıtım kanalına ulaşır

Durulmuş suyun içinde bulunan askıdaki katı maddeler hızlı kum filtre yatağına tutulmaları sağlanmaktadır.Hızlı kum filtreleri askıdaki katı maddelerin tutulmasında etkili oldukları gibi, mikroorganizmaların nispeten sudan uzaklaştırılmasında, demir ve manga oksitlemede de etkili olmaktadır.

Hızlı kum filtreleri tasarım debisi 0,36 m3/sn olup 1.kademede toplam filtre sayısı 4 adettir. Filtre dağıtım kanalından savaklanarak filtre yatağına 2 adet 500x800 mm. Boyutlarından pnömatik kumandalı sürgülü kapak ile dağıtılan su 1.20 m. Yüksekliğindeki filtre yatağından süzülerek filtre çıkış kanalında toplanır. Sular 600 mm Ç.B ile filtre çıkış suyu toplama kanalına buradan da geri yıkama suyu deposuna iletilir.

Askıda katı maddeler filtre ortamında tutulduğundan bu yatağın belirli bir süre son yıkanması gerekmektedir.Filtre geri yıkama işlemi 1.aşamada hava ile 2 dak. 2.Aşamada su ve hava ile 5 dak. 3. aşamada sadece su ile 5 dak. Yıkanarak temizlenir.

Geri Yıkama Suyu Deposu:4 adet paralel filtrasyon ünitesi çıkışlarından su ultrasonik debi ölçer ile debi ölçümü de yapılan toplama kanalı üzerinden geri yıkama suyu deposuna dökülür. Bu depo her zaman  2 filtre geri yıkaması için gereken su miktarını tutacak şekilde tasarlanmıştır. Bir filtre için geri yıkama suyu ihtiyacı 300 m3 olup iki yıkamalık su için gerekli hacim 300x2=600m3’dür. Depo boyutları 11.8x14.50x5 m.( I x w x hsu ) seçilmiş olup hacim, V=856 m3!dür.

Günlük filtre yıkama suyu hacmi ;300 m3 x4 filtre =1200 m3’dür. Bunun için 1200 m3/saat (hm=8 mSS) kapasiteli 2A+1Y olmak üzere 3 adet pompa seçilmiştir. Debi ölçümleri filtre geri yıkama suyu basma hattı kollektöründe bulunacak manyetik debi ölçerlerle yapılmaktatır. Bu pompalar geri yıkama suyu deposunda konumlandırılmıştır.

Ayrıca burada servis suyu hidroforları da bulunmaktadır.

 KLOR TEMAS TANKI:

Geri yıkama suyu deposundan savaklanan su şaşırtmalı karışım perdeleri bulunan klor temas tankına geçer. Arıtma tesisinin son proses ünitesi olan klor temas tankında, arıtılmış suyun emniyeti açıısndan ve dezenfeksiyonu için son klorlaması yapılan suyun 28 dakika kalış süresinde bekletilmesi öngörülmüştür.

1.Kademe için klor temas tankı ünite sayısı 1 ad.dir.

DENGELEME ODASI: Klor temas tankının sonuna taşkın yapısının ve krepinin bulunduğu  ve by-pass hattının (600mm. Ç.B ) geldiği dengeleme odası teşkil edilmiştir.Dengeleme odasının boyutları ;4.3 x 11.8 x 4 .8m. olup hacim,V=244 m3’tür.

Geri yıkama suyu deposundan klor temas tankına savakla geçen arıtılmış su, tanktan iki adet 500 mm çelik boru ile dağıtım deposuna oradan da 300 mm çelik  boru ile  Çengeltepe Deposuna ve 500 mm. boru ile de Karataş Deposuna cazibeyle iletilmektedir. Klor temas tankında bulanıklık bakiye klor ve pH ölçümü yapı 

ÇAMUR YOĞUNLAŞTIRICI: Durultucu tanklarından çekilen sulu çamurun bu tanklarda yoğunluğunun arttırılması ve yoğun çamurun Belt-filtre ünitesine sevk edilerek susuzlaştırılması öngörülmüştür.Durultucu tabanından alınacak max. Çamur miktarı 194.8m3/gün olup  bu miktar için 9 m çapında 1 adet (her kademe için ) parmaklıklı tip çamur yoğunlaştırıcı planlanmıştır.

Yoğunlaştırıcıda oluşan çamur, yapının tabanından çıkan 150 mm çapındaki çelik boru üzerinde bulunan pnömatik aktüatörlü kelebek vananın  otomatik açılıp kapanması ile Belt-filtreye pompalanmak üzere dengeleme odasına alınır.

GERİ YIKAMA SUYU TANKI: Filtre geri yıkama suları ,filtrelerde geri yıkama suyu çıkış kanalından 600 mm çelik boru ile geri yıkama suyu tutma tankına iletilir.Ayrıca buraya çamur yoğunlaştırıcı üst suyu 200 mm PVC boru ile iletilmektedir.Buradaki sular geri yıkama suyu tankında bulunan 50 m3/saat kapasiteli 1 asıl+1 yedek geri kazanım dalgıç pompalarıyla ( h=15 mSS ) hızlı karıştırma yapısına 150 mm çelik borularla iletilecektir.

1 kademe için geri yıkama suyu tutma tankı ünite sayısı 1 ad.dir.

BELT-FİLTRE

Çamur susuzlaştırma ünitesi olarak belt-filtre kullanılacaktır. Yoğunlaştırma tankının tabanından çıkan çamur, 150 mm çelik boru üzerindeki bulunan pnömatik vananın açılıp kapanması ile Belt-filtreye pompalanmak üzere dengeleme odasına alınır.Buradan çamur besleme pompaları ile düzenli olarak Belt-filtrelere pompalanacaktır. Pompanın basma hattında statik mikser aracılığı ile karıştırılan PE çamur susuzlaştırmayı kolaylaştırmak amacıyla dozlanır.

Belt-filtre binasında çamur Belt-filtrelerden geçilerek çamur keki haline getirilmektedir.Belt-filtrelerden çıkacak süzüntü suyu ise tesis taşkın+ tahliye hattına verilmektedir.

Kimya binasında kullanılan PE ünitelerinin aynısından 1 adet belt-filtre binası içinde de bulunmaktadır. Borulama ise hem belt-filtreye hem de yoğunlaştırıcıya PE çözeltisi dozlayacak şekilde düzenlenmiştir.

KİMYA BİNASI: tasfiye işlemlerinde kullanılacak demir klorür ve polielektrolit maddelerin kısmi depolanması, doygun  ve ara çözeltilerinin hazırlanması ve depolanması , tatbiki için gerekli bütün tankları , borulamayı , vanaları , pompaları ölçüm cihazlarını , servis suyu temin edilmesini , personele ait bölümleri ve ilgili elektirik mekanik teçhizatı içerisine alacak şekilde planlanmıştır. Ayrıca istenebilecek kostik soda , sülfirik asit potasyum permanganat ve toz aktif karbon için tesis içinde yer bırakılacaktır. Kimyasal maddeleri taşıyan hatlar ünitelere 1.75 – 2.00 X 2.20 m boyutlarındaki galerilerle iletilecektir.

KLORLAMA BİNASI ;Dezenfeksiyon için gerekli klorun, kullanılacak miktarına ve depolama süresine göre adedi hesap edilen sıvılaştırılmış klor tüplerinin depolandığı ve tatbik için gerekli klorlu suyun hazırlandığı yerdir. Bina içinde servis suyu ve yangın suyu tesisatı, klor dozlama cihazlarının ve kontrol panolarının bulunduğu odalar bulunmaktadır. Fanlı havalandırma sistemi ve drenaj sistemleri bulunmaktadır. Bina içinde bir yükleme boşaltma platformu ve kreyn vinç tertibatı bulunmaktadır.

İDARE BİNASI : Tesisin yönetimi ve bütün ünitelerinin işletme personeli ve yardımcıları çalışma mekanları olarak planlanmıştır. İdare Binası’nın yanında bitişik ancak ayrı bir yapı halinde merkezi ısı sistemi teşkil edilmiştir.

TRAFO BİNASI : Enerji kesilmesi durumunda devreye girecek jeneratör grubu dışında trafo ve şalt tesislerini de alacak ve her iki kademeye de hizmet edebilecek kapasitede yapılmıştır.

BEKÇİ BİNASI : Tesis güvenlik hizmetlerinin sağlanmasında kullanılmak üzere arıtma tesisi girişinde tek katlı bir bina olarak teşkil edilmiştir

SERVİS SUYU SİSTEMİ : Tesisteki gerekli ünitelerin içme ve kullanma suyu ve diğer amaçlarına hizmet etmek için servis suyu hidrofor sistemi yapılmıştır. Filtrelerin yanındaki ve klor temas tankının önünde bulunan geri yıkama suyu deposu üst katına yerleştirilen servis suyu hidrofor tankı ve pompaları ile bu imkan sağlanmıştır.

TESİS TAŞKIN VE DRENAJ SİSTEMİ : Havalandırma yapısı hızlı karıştırma yapısı geri yıkanma suyu tutma tankı ve temiz su tankı ünitelerinde taşkın imkanı sağlanmıştır. Bu ünitelerden çıkan bütün taşkın ve tahliye suları alıcı ortam olan kuşaklama kanalına 1200 mm’ lik ÇB hattı ile cazibeli olarak deşarj edilmektedir.

Tesisteki bütün ünitelerin tahliye ve drenaj imkanları muhtelif çaplardaki boru ve vanalar ile sağlanmıştır.

Numune alma pompaları

NUMUNE ALMA SİSTEMİ : Analiz yapılacak su; ham su girişi durultucu çıkışı filtre çıkışı ve klor temas tankı çıkışından birer  numune hattı ile laboratuarda numune alma  musluklarına iletilmektedir. Su iletimi numune alma pompaları vasıtasıyla sağlanmaktadır. Ayrıca tesis girişi isale hatlarının üzerinde ( vana odasında ) birer adet durultucu çıkışında  (2x2 ) =4 adet her bir filtre çıkışında birer adet ve klor temas tankı çıkışında 2 adet lokal numune alma muslukları konulmuştur.

TEKNİK GALERİ SİSTEMİ : Tesis içinde gerekli olan yerlere teknik galeri sistemi ( 1.75-1.00 x 2.20 m. Boyutlarındaki ) ve kanal bağlantı sistemi sağlanmıştır.

Borulama ve kablolama sistemin yoğun olduğu ünitelere galeri diğer ünitelere de kanal ile bağlantı sistemi teşkil edilmiştir. Galerilere bağlantı tesis ünitelerinden ve sahada bırakılan adam giriş deliklerinden sağlanmaktadır.

YAĞMUR SUYU ŞEBEKESİ : Tasfiye tesis içinde yağmur sularının olabildiğince yüzeyden akmaması için  drenaj sistemi uygun görülmüştür. Bu amaçla yolların başlangıç kısımlarında uygun yerlere yeteri miktarda ızgaralar konulmuştur. Bu ızgaralar sayesinde toplanan yağmur suları boru hatları ile bir noktada toplanıp kuşaklama kanalına deşarj edilmektedir.

KANALİZASYON ŞEBEKESİ : Tasfiye tesisi içindeki ünitelerden çıkacak evsel nitelikli atıksular bir kanalizasyon şebeke sistemi ile toplanacak olup uygun bir noktadan mevcut şehir şebekesine bağlanacaktır.

LABORATUVAR

Kilis Su Arıtma Tesisi laboratuarında barajdan gelen ham sudan başlayarak arıtılan suyun şehir şebekesine iletilmesi kademeleri arasında yapılan bütün arıtma işlemleri hergün rutin olarak kontrol edilir ve suyun arıtılmasında optimum çalışma şartlarının sağlanması için tesise düzenli olarak bilgi verilir.

Kilis Su Arıtma tesisi laboratuarında Bulanıklık (NTU) pH,bakiye klor, toplam klor , bakiye klor ,alüminyum (Al+3), Sertlik (FS), Alkalinite (CaCO3),Nitrit ,nitrat, Amonyak, iletkenlik,permanganat, demir ,mangan,TOC, TC,TIC, silika ve organik madde ve bakteriyolojik analizler günlük olarak yapılmaktadır.